คำนวณ ROI หุ่นยนต์ในโรงงานไทยฉบับละเอียด (พร้อมตัวอย่างจริง 3 กรณี)

สูตร ROI แบบครบทุกปัจจัย

ROI (เดือน) = Total Investment ÷ Net Monthly Savings

Total Investment:
  + Robot hardware
  + EOAT (gripper, sensors)
  + Safety (fence, laser scanner, interlock)
  + Integration labor (system integrator)
  + Installation + commissioning
  + Training
  + Spare parts เริ่มต้น
  + Project management fee

Net Monthly Savings:
  = (Labor saving + Defect reduction + Downtime reduction + Energy efficiency)
  - (Monthly maintenance + Utilities + Warranty/service cost)

กรณีศึกษา 1: Palletizing ในโรงงานเครื่องดื่ม

ก่อนติดหุ่นยนต์

• พนักงาน palletizing 2 คน × 3 กะ = 6 คน
• ค่าแรงเฉลี่ย ฿22,000/คน/เดือน (รวม OT และสวัสดิการ ฿28,000)
• ค่าแรงรวม: ฿168,000/เดือน
• อัตราบาดเจ็บหลัง/ไหล่: ~4 case/ปี × ฿50,000 = ฿200,000/ปี (insurance claim + lost time)

ต้นทุนโครงการ

รายการ	ราคา (฿)
FANUC M-410iC/185 palletizer	2,400,000
Vacuum gripper + tool changer	280,000
Conveyor + integration	850,000
Safety fence + scanner	350,000
Training + commissioning	150,000
รวม	4,030,000

Monthly savings

• Labor: ฿168,000 (ลดทั้งหมด)
• Defect/damage จากการเรียงคน: ฿15,000
• Insurance saving: ฿16,000
• Maintenance cost (ลบ): -฿8,000
• Net saving: ฿191,000/เดือน

ROI

4,030,000 ÷ 191,000 = 21.1 เดือน (1.76 ปี)

กรณีศึกษา 2: Welding สายเหล็กก่อสร้าง

ก่อนติดหุ่นยนต์

• ช่างเชื่อม TIG 3 คน × 1 กะ (ไม่ทำ 3 กะเพราะคนขาด)
• ค่าแรง (รวม skill premium): ฿42,000/คน = ฿126,000/เดือน
• Defect weld: ~5% (rework cost ฿80,000/เดือน)
• Scrap: ฿25,000/เดือน

ต้นทุนโครงการ

รายการ	ราคา (฿)
Yaskawa MA1440 + AR1440	1,900,000
MIG welder Panasonic	350,000
Positioner 2-axis	420,000
Integration + programming	800,000
Offline programming license	200,000
Safety + training	250,000
รวม	3,920,000

Monthly savings

• Labor: ฿126,000 → ฿42,000 (เหลือ 1 คน supervisor) = saving ฿84,000
• Defect: 5% → 0.5% = saving ฿72,000
• Scrap saving: ฿22,000
• เพิ่มการรัน 2 กะ = กำไรเพิ่ม ฿60,000
• Maintenance: -฿10,000
• Net saving: ฿228,000/เดือน

ROI

3,920,000 ÷ 228,000 = 17.2 เดือน (1.43 ปี)

กรณีศึกษา 3: Cobot machine tending (SME)

ก่อนติดโคบอท

• พนักงานโหลด CNC 1 คน × 2 กะ = 2 คน = ฿50,000/เดือน
• CNC utilization 65% (คนต้องเบรก ไปห้องน้ำ)
• รัน 3 กะไม่ได้ (หาคนกะ C ไม่ได้)

ต้นทุนโครงการ

รายการ	ราคา (฿)
Universal Robots UR10e	1,100,000
Robotiq 2F-85 gripper	120,000
Conveyor + part presentation	350,000
Integration	250,000
Training	80,000
รวม	1,900,000

Monthly savings

• Labor: ฿50,000
• CNC utilization 65% → 90% = เพิ่มกำลังผลิต 25% = ~฿60,000 gross profit เพิ่ม
• รัน 3 กะได้ (เพิ่ม 8 ชั่วโมง/วัน) = ~฿80,000 gross profit เพิ่ม
• Electricity + maintenance: -฿7,000
• Net saving: ฿183,000/เดือน

ROI

1,900,000 ÷ 183,000 = 10.4 เดือน (< 1 ปี)

Tax Incentives ในไทย (2026)

• BOI Smart Industry: ยกเว้นภาษี 5-8 ปีสำหรับโรงงานที่ลงทุน automation
• Thailand 4.0 tax deduction: หักได้ 2 เท่าของค่าใช้จ่าย R&D + automation
• EEC benefits: เพิ่มขึ้นอีก 2-3 ปีถ้าอยู่ใน EEC

เงื่อนไขและรายละเอียด ติดตามจาก BOI และ EEC Office

สิ่งที่ต้องระวัง

Hidden cost

• Ramp-up period 2-4 เดือนแรกยังไม่ได้ ROI เต็ม
• Process change อาจต้องเปลี่ยน jig, fixture, เครื่องมืออื่น
• Software license annual subscription (บางเจ้าเก็บ)
• Obsolescence, อะไหล่บางตัวเลิกผลิตใน 7-10 ปี ต้องวางแผน mid-life refresh

สิ่งที่ไม่ควร over-estimate

• Uptime, ใส่ 85% พอ (ไม่ใช่ 99%)
• Defect saving, อย่าใส่เกิน 60-70% ของ current defect
• Labor saving, ปกติไม่ได้ 100% เพราะยังต้องมีคน supervise

Template Excel

สนใจ template คำนวณ ROI แบบละเอียด? ส่งอีเมลมาขอที่เรา ได้ฟรี